Ji̍t-pún: Difference between revisions
No edit summary |
|||
| Line 30: | Line 30: | ||
| rowspan="5" |[[Pún-chiu]] | | rowspan="5" |[[Pún-chiu]] | ||
|[[Tang-pak tē-hng]] | |[[Tang-pak tē-hng]] | ||
|[[Chheng-sim-koān]] [[Gâm-siú-koān]] [[Kiong-siâⁿ-koān]] [[Chhiu-tiân-koân]] [[San-hêng-koān]] [[Hok-tó-koān]] | |[[Chheng-sim-koān]] · [[Gâm-siú-koān]] · [[Kiong-siâⁿ-koān]] · [[Chhiu-tiân-koân]] · [[San-hêng-koān]] · [[Hok-tó-koān]] | ||
|- | |- | ||
|[[Koan-tang tē-hng]] | |[[Koan-tang tē-hng]] | ||
|[[Chu-siâⁿ-koān]] [[Lē-bo̍k-koān]] [[Kûn-má-koān]] [[Kî-gio̍k-koān]] [[Chhian-ia̍p-koān]] [[Tang-kiaⁿ-to͘]] [[Sîn-nāi-chhoan-koān]] | |[[Chu-siâⁿ-koān]] · [[Lē-bo̍k-koān]] · [[Kûn-má-koān]] · [[Kî-gio̍k-koān]] · [[Chhian-ia̍p-koān]] · [[Tang-kiaⁿ-to͘]] · [[Sîn-nāi-chhoan-koān]] | ||
|- | |- | ||
|[[Tiong-po͘ tē-hng]] | |[[Tiong-po͘ tē-hng]] | ||
|[[Sin-sià-koān]] [[Hù-san-koān]] [[Chio̍h-chhoan-koān]] [[Hok-chéⁿ-koān]] [[San-lâi-koān]] [[Tiông-iá-koān]] [[Kî-hū-koān]] [[Chēng-kong-koān]] [[Ài-ti-koān]] | |[[Sin-sià-koān]] · [[Hù-san-koān]] · [[Chio̍h-chhoan-koān]] · [[Hok-chéⁿ-koān]] · [[San-lâi-koān]] · [[Tiông-iá-koān]] · [[Kî-hū-koān]] · [[Chēng-kong-koān]] · [[Ài-ti-koān]] | ||
|- | |- | ||
|[[Kīn-ki tē-hng]] | |[[Kīn-ki tē-hng]] | ||
|[[Sam-tiông-koân]] [[Chu-hō-koān]] [[Kiaⁿ-to͘-hú]] [[Tāi-pán-hú]] [[Peng-khò͘-koān]] [[Nāi-liông-koān]] [[Hô-koa-san-koān]] | |[[Sam-tiông-koân]] · [[Chu-hō-koān]] · [[Kiaⁿ-to͘-hú]] · [[Tāi-pán-hú]] · [[Peng-khò͘-koān]] · [[Nāi-liông-koān]] · [[Hô-koa-san-koān]] | ||
|- | |- | ||
|[[Tiong-kok tē-hng]] | |[[Tiong-kok tē-hng]] | ||
|[[Chiáu-chhú-koān]] [[Tó-kin-koān]] [[Kong-san-koān]] [[Kóng-tó-koān]] [[San-kháu-koān]] | |[[Chiáu-chhú-koān]] · [[Tó-kin-koān]] · [[Kong-san-koān]] · [[Kóng-tó-koān]] · [[San-kháu-koān]] | ||
|- | |- | ||
|Sù-kok | |Sù-kok | ||
|[[Sù-kok|Sù-kok tē-hng]] | |[[Sù-kok|Sù-kok tē-hng]] | ||
| style="white-space:nowrap;" |[[Tek-tó-koān]] [[Hiong-chhoan-koān]] [[Ài-oān-koân]] [[Ko-ti-koān]] | | style="white-space:nowrap;" |[[Tek-tó-koān]] · [[Hiong-chhoan-koān]] · [[Ài-oān-koân]] · [[Ko-ti-koān]] | ||
|- | |- | ||
|Kiú-chiu | |Kiú-chiu | ||
|[[Kiú-chiu Chhiong-sêng|Kiú-chiu Chhiong-sêng tē-hng]] | |[[Kiú-chiu Chhiong-sêng|Kiú-chiu Chhiong-sêng tē-hng]] | ||
|[[Hok-kong-koān]] [[Chó-hō-koān]] [[Tiông-kiā-koān]] [[Hîm-pún-koān]] [[Tāi-hun-koān]] [[Kiong-kiā-koān]] [[Lo̍k-jî-tó-koān]] [[Chhiong-sêng-koān]] | |[[Hok-kong-koān]] · [[Chó-hō-koān]] · [[Tiông-kiā-koān]] · [[Hîm-pún-koān]] · [[Tāi-hun-koān]] · [[Kiong-kiā-koān]] · [[Lo̍k-jî-tó-koān]] · [[Chhiong-sêng-koān]] | ||
|} | |} | ||
== Chham-chiàu == | == Chham-chiàu == | ||
* [https://www.britannica.com/place/Japan Japan]. ''Encyclopædia Britannica''. | * [https://www.britannica.com/place/Japan Japan]. ''Encyclopædia Britannica''. | ||
Revision as of 2026 nî 4 goe̍h 11 ji̍t, 09:39

Ji̍t-pún (日本), ia̍h Ji̍t-pún-kok (日本国), Tang A chi̍t kok, óa tī Thài-pêng-iûⁿ sai-kîⁿ, siat siú-to͘ tī Tang-kiaⁿ.
Tē-lí
Ji̍t-pún kok-thó͘ thang hun Ji̍t-pún lia̍t-tó, Lâm-sai chu-tó, Izu chu-tó, Ogasawara chu-tó; Ji̍t-pún lia̍t-tó pun-sin iáu kuh hun Pak-hái-tō, Pún-chiu, Sù-kok, kap Kiú-chiu.
Ji̍t-pún Hái óa tī Ji̍t-pún ê sai-pêng, hái ê tùi-bīn sī Tiâu-sián poàn-tó (Hân-kok kap Tiâu-sián-kok) kiam Siberia tang-lâm-pō͘ (sio̍k Lō͘-se-a). Tī Ji̍t-pún pak-pêng ū La Perouse Hái-kiap, tùi-bīn sī Lō͘-se-a ê Sakhalin Tó; lēng-gōa koh ū Okhotsk Hái, kòe hái sī Kuril Kûn-tó. Ji̍t-pún tang-pêng tō sī Thài-pêng-iûⁿ; a sai-lâm-pêng sī Tang Chi-ná Hái. Tsushima Tó khiā tī Kiú-chiu kap Hân-kok tiong-ng, óa Hân-kok hit-pêng sī Ko-lê Hái-kiap, óa Ji̍t-pún hit pêng sī Tsushima Hái-kiap.
Le̍k-sú
Ji̍t-pún ê Kū-chio̍h-khì Sî-kî chha-put-to tī 30,000 chì 10,000 tang chêng, chóng-sī bô chheng-chhó ê bûn-hòa, chit tōaⁿ mā hō chò Chiân-Hûi-khì (Pre-Ceramic) sî-tāi.
Sòa-āu ū nn̄g khoán kì-lio̍k khah chheng-chhó ê bûn-hòa, tō sī Jōmon kap Yayoi.
Keng-chè
Ji̍t-pún tī 20 sè-kí hit chūn keng-le̍k sìn-sok keng-chè hoat-tián. Tek-pia̍t sī Tè-jī-chhù Sè-kài Tāi-chiàn liáu-āu ê thâu kúi-cha̍p-tang, kang-gia̍p seng-sán tōa khok-tiong kiam chhòng-chō heng-ōng ê kok-lāi chhī-tiûⁿ, koh ū oa̍h-kut ê chhut-kháu seng-lí.
Ji̍t-pún tī chhia-liōng, kǹg-thih, ko-téng ki-su̍t sán-phín hong-bīn lóng sī sè-kài chhōa-thâu ê seng-sán-chiá kî it.
Tē-hng
| Tōa tó | Tē-hng | To͘ Tō Hú Koān |
|---|---|---|
| Pak-hái-tō | Pak-hái-tō tē-hng | Pak-hái-tō |
| Pún-chiu | Tang-pak tē-hng | Chheng-sim-koān · Gâm-siú-koān · Kiong-siâⁿ-koān · Chhiu-tiân-koân · San-hêng-koān · Hok-tó-koān |
| Koan-tang tē-hng | Chu-siâⁿ-koān · Lē-bo̍k-koān · Kûn-má-koān · Kî-gio̍k-koān · Chhian-ia̍p-koān · Tang-kiaⁿ-to͘ · Sîn-nāi-chhoan-koān | |
| Tiong-po͘ tē-hng | Sin-sià-koān · Hù-san-koān · Chio̍h-chhoan-koān · Hok-chéⁿ-koān · San-lâi-koān · Tiông-iá-koān · Kî-hū-koān · Chēng-kong-koān · Ài-ti-koān | |
| Kīn-ki tē-hng | Sam-tiông-koân · Chu-hō-koān · Kiaⁿ-to͘-hú · Tāi-pán-hú · Peng-khò͘-koān · Nāi-liông-koān · Hô-koa-san-koān | |
| Tiong-kok tē-hng | Chiáu-chhú-koān · Tó-kin-koān · Kong-san-koān · Kóng-tó-koān · San-kháu-koān | |
| Sù-kok | Sù-kok tē-hng | Tek-tó-koān · Hiong-chhoan-koān · Ài-oān-koân · Ko-ti-koān |
| Kiú-chiu | Kiú-chiu Chhiong-sêng tē-hng | Hok-kong-koān · Chó-hō-koān · Tiông-kiā-koān · Hîm-pún-koān · Tāi-hun-koān · Kiong-kiā-koān · Lo̍k-jî-tó-koān · Chhiong-sêng-koān |
Chham-chiàu
- Japan. Encyclopædia Britannica.
Koan-liân kì-sū
Liân-kiat
- Ji̍t-pún, tī Wikipedia.