Ji̍t-pún: Difference between revisions
| (14 intermediate revisions by the same user not shown) | |||
| Line 1: | Line 1: | ||
'''Ji̍t-pún''' (日本), ia̍h '''Ji̍t-pún-kok''' (日本国), | [[File:TekiuJitpun.svg|thumb|Ji̍t-pún ê chē-chí.]] | ||
'''Ji̍t-pún''' (日本), ia̍h '''Ji̍t-pún-kok''' (日本国), [[Tang A]] chi̍t kok, óa tī [[Thài-pêng-iûⁿ]] sai-kîⁿ, siat siú-to͘ tī [[Tang-kiaⁿ]]. | |||
== Tē-lí == | == Tē-lí == | ||
[[Ji̍t-pún Hái]] óa tī Ji̍t-pún ê sai-pêng, hái ê tùi-bīn sī [[Tiâu-sián poàn-tó]] ([[Hân-kok]] kap [[Tiâu-sián-kok]]) kiam [[Siberia]] tang-lâm-pō͘ (sio̍k [[Lō͘-se-a]]). Tī Ji̍t-pún pak-pêng ū [[La Perouse Hái-kiap]], tùi-bīn sī Lō͘-se-a ê [[Sakhalin Tó]]; lēng-gōa koh ū [[Okhotsk Hái]], kòe hái sī [[Kuril Kûn-tó]]. Ji̍t-pún tang-pêng tō sī [[Thài-pêng-iûⁿ]]; a sai-lâm-pêng sī [[Tang Chi-ná Hái]]. [[Tsushima Tó]] khiā tī | Ji̍t-pún kok-thó͘ thang hun [[Ji̍t-pún lia̍t-tó]], [[Lâm-sai chu-tó]], [[Izu chu-tó]], [[Ogasawara chu-tó]]; Ji̍t-pún lia̍t-tó pun-sin iáu kuh hun [[Pak-hái-tō]], [[Pún-chiu]], [[Sù-kok]], kap [[Kiú-chiu]]. | ||
[[Ji̍t-pún Hái]] óa tī Ji̍t-pún ê sai-pêng, hái ê tùi-bīn sī [[Tiâu-sián poàn-tó]] ([[Hân-kok]] kap [[Tiâu-sián-kok]]) kiam [[Siberia]] tang-lâm-pō͘ (sio̍k [[Lō͘-se-a]]). Tī Ji̍t-pún pak-pêng ū [[La Perouse Hái-kiap]], tùi-bīn sī Lō͘-se-a ê [[Sakhalin Tó]]; lēng-gōa koh ū [[Okhotsk Hái]], kòe hái sī [[Kuril Kûn-tó]]. Ji̍t-pún tang-pêng tō sī [[Thài-pêng-iûⁿ]]; a sai-lâm-pêng sī [[Tang Chi-ná Hái]]. [[Tsushima Tó]] khiā tī Kiú-chiu kap Hân-kok tiong-ng, óa Hân-kok hit-pêng sī [[Ko-lê Hái-kiap]], óa Ji̍t-pún hit pêng sī [[Tsushima Hái-kiap]]. | |||
== Le̍k-sú == | == Le̍k-sú == | ||
| Line 8: | Line 12: | ||
Sòa-āu ū nn̄g khoán kì-lio̍k khah chheng-chhó ê bûn-hòa, tō sī ''[[Jōmon|{{ruby|Jōmon|Jiŏ-móng}}]]'' kap ''[[Yayoi|{{ruby|Yayoi|Ia-ió-ih}}]]''. | Sòa-āu ū nn̄g khoán kì-lio̍k khah chheng-chhó ê bûn-hòa, tō sī ''[[Jōmon|{{ruby|Jōmon|Jiŏ-móng}}]]'' kap ''[[Yayoi|{{ruby|Yayoi|Ia-ió-ih}}]]''. | ||
== Keng-chè == | |||
Ji̍t-pún tī 20 sè-kí hit chūn keng-le̍k sìn-sok keng-chè hoat-tián. Tek-pia̍t sī [[Tè-jī-chhù Sè-kài Tāi-chiàn]] liáu-āu ê thâu kúi-cha̍p-tang, kang-gia̍p seng-sán tōa khok-tiong kiam chhòng-chō heng-ōng ê kok-lāi chhī-tiûⁿ, koh ū oa̍h-kut ê chhut-kháu seng-lí. | |||
Ji̍t-pún tī chhia-liōng, [[kǹg-thih]], [[ko-téng ki-su̍t]] sán-phín hong-bīn lóng sī sè-kài chhōa-thâu ê seng-sán-chiá kî it. | |||
== Tē-hng == | |||
{| class="wikitable" | |||
!Tōa tó | |||
!Tē-hng | |||
!To͘ Tō Hú Koān | |||
|- | |||
|[[Pak-hái-tō]] | |||
|[[Pak-hái-tō tē-hng]] | |||
|[[Pak-hái-tō]] | |||
|- | |||
| rowspan="5" |[[Pún-chiu]] | |||
|[[Tang-pak tē-hng]] | |||
|[[Chheng-sim-koān]] · [[Gâm-siú-koān]] · [[Kiong-siâⁿ-koān]] · [[Chhiu-tiân-koân]] · [[San-hêng-koān]] · [[Hok-tó-koān]] | |||
|- | |||
|[[Koan-tang tē-hng]] | |||
|[[Chu-siâⁿ-koān]] · [[Lē-bo̍k-koān]] · [[Kûn-má-koān]] · [[Kî-gio̍k-koān]] · [[Chhian-ia̍p-koān]] · [[Tang-kiaⁿ-to͘]] · [[Sîn-nāi-chhoan-koān]] | |||
|- | |||
|[[Tiong-po͘ tē-hng]] | |||
|[[Sin-sià-koān]] · [[Hù-san-koān]] · [[Chio̍h-chhoan-koān]] · [[Hok-chéⁿ-koān]] · [[San-lâi-koān]] · [[Tiông-iá-koān]] · [[Kî-hū-koān]] · [[Chēng-kong-koān]] · [[Ài-ti-koān]] | |||
|- | |||
|[[Kīn-ki tē-hng]] | |||
|[[Sam-tiông-koân]] · [[Chu-hō-koān]] · [[Kiaⁿ-to͘-hú]] · [[Tāi-pán-hú]] · [[Peng-khò͘-koān]] · [[Nāi-liông-koān]] · [[Hô-koa-san-koān]] | |||
|- | |||
|[[Tiong-kok tē-hng]] | |||
|[[Chiáu-chhú-koān]] · [[Tó-kin-koān]] · [[Kong-san-koān]] · [[Kóng-tó-koān]] · [[San-kháu-koān]] | |||
|- | |||
|[[Sù-kok]] | |||
|[[Sù-kok|Sù-kok tē-hng]] | |||
| style="white-space:nowrap;" |[[Tek-tó-koān]] · [[Hiong-chhoan-koān]] · [[Ài-oān-koân]] · [[Ko-ti-koān]] | |||
|- | |||
|[[Kiú-chiu]] | |||
|[[Kiú-chiu Chhiong-sêng|Kiú-chiu Chhiong-sêng tē-hng]] | |||
|[[Hok-kong-koān]] · [[Chó-hō-koān]] · [[Tiông-kiā-koān]] · [[Hîm-pún-koān]] · [[Tāi-hun-koān]] · [[Kiong-kiā-koān]] · [[Lo̍k-jî-tó-koān]] · [[Chhiong-sêng-koān]] | |||
|} | |||
== Chham-chiàu == | == Chham-chiàu == | ||
* [https://www.britannica.com/place/Japan Japan]. ''Encyclopædia Britannica''. | * [https://www.britannica.com/place/Japan Japan]. ''Encyclopædia Britannica''. | ||
== Koan-liân kì-sū == | |||
* [[Ji̍t-gí]] | |||
== Liân-kiat == | == Liân-kiat == | ||