Created page with "'''Ji̍t-pún''' (日本), ia̍h '''Ji̍t-pún-kok''' (日本国), sī Tang A-chiu ê tó-sū kok-ka, óa tī Thài-pêng-iûⁿ sai-kîⁿ. == Liân-kiat == * wiki..."
 
 
(20 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 1: Line 1:
'''Ji̍t-pún''' (日本), ia̍h '''Ji̍t-pún-kok''' (日本国), [[Tang A-chiu]] ê tó-kok-ka, óa tī [[Thài-pêng-iûⁿ]] sai-kîⁿ.
[[File:TekiuJitpun.svg|thumb|Ji̍t-pún ê chē-chí.]]
 
'''Ji̍t-pún''' (日本), ia̍h '''Ji̍t-pún-kok''' (日本国), [[Tang A]] chi̍t kok, óa tī [[Thài-pêng-iûⁿ]] sai-kîⁿ, siat siú-to͘ tī [[Tang-kiaⁿ]].
 
== Tē-lí ==
Ji̍t-pún kok-thó͘ thang hun [[Ji̍t-pún lia̍t-tó]], [[Lâm-sai chu-tó]], [[Izu chu-tó]], [[Ogasawara chu-tó]]; Ji̍t-pún lia̍t-tó pun-sin iáu kuh hun [[Pak-hái-tō]], [[Pún-chiu]], [[Sù-kok]], kap [[Kiú-chiu]].
 
[[Ji̍t-pún Hái]] óa tī Ji̍t-pún ê sai-pêng, hái ê tùi-bīn sī [[Tiâu-sián poàn-]] ([[Hân-kok]] kap [[Tiâu-sián-kok]]) kiam [[Siberia]] tang-lâm-pō͘ (sio̍k [[Lō͘-se-a]]). Tī Ji̍t-pún pak-pêng ū [[La Perouse Hái-kiap]], tùi-bīn sī Lō͘-se-a ê [[Sakhalin Tó]]; lēng-gōa koh ū [[Okhotsk Hái]], kòe hái sī [[Kuril Kûn-tó]]. Ji̍t-pún tang-pêng tō sī [[Thài-pêng-iûⁿ]]; a sai-lâm-pêng sī [[Tang Chi-ná Hái]]. [[Tsushima Tó]] khiā tī Kiú-chiu kap Hân-kok tiong-ng, óa Hân-kok hit-pêng sī [[Ko-lê Hái-kiap]], óa Ji̍t-pún hit pêng sī [[Tsushima Hái-kiap]].
 
== Le̍k-sú ==
Ji̍t-pún ê [[Kū-chio̍h-khì Sî-kî]] chha-put-to tī 30,000 chì 10,000 tang chêng, chóng-sī bô chheng-chhó ê bûn-hòa, chit tōaⁿ mā hō chò Chiân-Hûi-khì (''Pre-Ceramic'') sî-tāi.
 
Sòa-āu ū nn̄g khoán kì-lio̍k khah chheng-chhó ê bûn-hòa, tō sī ''[[Jōmon|{{ruby|Jōmon|Jiŏ-móng}}]]'' kap ''[[Yayoi|{{ruby|Yayoi|Ia-ió-ih}}]]''.
 
== Keng-chè ==
Ji̍t-pún tī 20 sè-kí hit chūn keng-le̍k sìn-sok keng-chè hoat-tián. Tek-pia̍t sī [[Tè-jī-chhù Sè-kài Tāi-chiàn]] liáu-āu ê thâu kúi-cha̍p-tang, kang-gia̍p seng-sán tōa khok-tiong kiam chhòng-chō heng-ōng ê kok-lāi chhī-tiûⁿ, koh ū oa̍h-kut ê chhut-kháu seng-lí.
 
Ji̍t-pún tī chhia-liōng, [[kǹg-thih]], [[ko-téng ki-su̍t]] sán-phín hong-bīn lóng sī sè-kài chhōa-thâu ê seng-sán-chiá kî it.
 
== Tē-hng ==
{| class="wikitable"
!Tōa tó
!Tē-hng
!To͘ Tō Hú Koān
|-
|[[Pak-hái-tō]]
|[[Pak-hái-tō tē-hng]]
|[[Pak-hái-tō]]
|-
| rowspan="5" |[[Pún-chiu]]
|[[Tang-pak tē-hng]]
|[[Chheng-sim-koān]] · [[Gâm-siú-koān]] · [[Kiong-siâⁿ-koān]] · [[Chhiu-tiân-koân]] · [[San-hêng-koān]] · [[Hok-tó-koān]]
|-
|[[Koan-tang tē-hng]]
|[[Chu-siâⁿ-koān]] · [[Lē-bo̍k-koān]] · [[Kûn-má-koān]] · [[Kî-gio̍k-koān]] · [[Chhian-ia̍p-koān]] · [[Tang-kiaⁿ-to͘]] · [[Sîn-nāi-chhoan-koān]]
|-
|[[Tiong-po͘ tē-hng]]
|[[Sin-sià-koān]] · [[Hù-san-koān]] · [[Chio̍h-chhoan-koān]] · [[Hok-chéⁿ-koān]] · [[San-lâi-koān]] · [[Tiông-iá-koān]] · [[Kî-hū-koān]] · [[Chēng-kong-koān]] · [[Ài-ti-koān]]
|-
|[[Kīn-ki tē-hng]]
|[[Sam-tiông-koân]] · [[Chu-hō-koān]] · [[Kiaⁿ-to͘-hú]] · [[Tāi-pán-hú]] · [[Peng-khò͘-koān]] · [[Nāi-liông-koān]] · [[Hô-koa-san-koān]]
|-
|[[Tiong-kok tē-hng]]
|[[Chiáu-chhú-koān]] · [[Tó-kin-koān]] · [[Kong-san-koān]] · [[Kóng-tó-koān]] · [[San-kháu-koān]]
|-
|[[Sù-kok]]
|[[Sù-kok|Sù-kok tē-hng]]
| style="white-space:nowrap;" |[[Tek-tó-koān]] · [[Hiong-chhoan-koān]] · [[Ài-oān-koân]] · [[Ko-ti-koān]]
|-
|[[Kiú-chiu]]
|[[Kiú-chiu Chhiong-sêng|Kiú-chiu Chhiong-sêng tē-hng]]
|[[Hok-kong-koān]] · [[Chó-hō-koān]] · [[Tiông-kiā-koān]] · [[Hîm-pún-koān]] · [[Tāi-hun-koān]] · [[Kiong-kiā-koān]] · [[Lo̍k-jî-tó-koān]] · [[Chhiong-sêng-koān]]
|}
 
== Chham-chiàu ==
* [https://www.britannica.com/place/Japan Japan]. ''Encyclopædia Britannica''.
 
== Koan-liân kì-sū ==
* [[Ji̍t-gí]]


== Liân-kiat ==
== Liân-kiat ==
* [[wikipedia:nan:Ji̍t-pún]], tī Wikipedia.
* [[wikipedia:nan:Ji̍t-pún|Ji̍t-pún]], tī Wikipedia.


[[Category:Ji̍t-pún]]
[[Category:Ji̍t-pún]]