Goe̍h-niû: Difference between revisions

Tags: Mobile edit Mobile web edit
No edit summary
 
(3 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 2: Line 2:


'''Goe̍h-niû''', ā-sī kóng '''Goe̍h''', [[Tē-kiû]] ûi-it ê thian-jiân ōe-chheⁿ. Nā tùi Tē-kiû khòaⁿ khì, Goe̍h éng-éng lóng kâng chi̍t pêng bīn, in-ūi Goe̍h-niû chū-choán kap i kho͘ Tē-kiû tńg-se̍h ê so̍k-tō͘ tùi-tâng.
'''Goe̍h-niû''', ā-sī kóng '''Goe̍h''', [[Tē-kiû]] ûi-it ê thian-jiân ōe-chheⁿ. Nā tùi Tē-kiû khòaⁿ khì, Goe̍h éng-éng lóng kâng chi̍t pêng bīn, in-ūi Goe̍h-niû chū-choán kap i kho͘ Tē-kiû tńg-se̍h ê so̍k-tō͘ tùi-tâng.
Goe̍h-niû poàn-kèng tāi-khài 1,740 [[kong-lí]], bô kàu Tē-kiû 3 hun chi 1. Goe̍h-niû lī Tē-kiû pêng-kin 384,400 kong-lí hn̄g, Tē Goe̍h tiong-ng ê khong-kan chha-put-to 30 lia̍p Tē-kiû hiah khoah.


== Khí-goân lūn ==
== Khí-goân lūn ==
Thian-bûn-ka ké-soeh Goe̍h-niû khí-goân ê -lūn m̄-nā chi̍t khoán. Tang-tiong siōng liû-hêng ê sī kóng tāi-khài 45 ek tang chêng ū chi̍t lia̍p [[Hóe-chheⁿ]] chhùn-chhioh ê thian-thé kap Tē-kiû sio-lòng, lâi chè-chō chhut Goe̍h-niû. Tāi-seng Goe̍h ê piáu-bīn sī kui phìⁿ [[iûⁿ-chio̍h-hái]] (''magma ocean''), keng-kòe 1 ek tang liáu-āu kiat-chiⁿ, kah phû tī téng-bīn ê chio̍h-thâu chò-hóe pìⁿ chò tē-khak.
Goe̍h-niû khí-goân ê -soeh m̄-nā chi̍t khoán. Tang-tiong khah liû-hêng ê lí-lūn sī kóng tāi-khài 45 ek tang chêng ū chi̍t lia̍p [[Hóe-chheⁿ]] chhùn-chhioh ê thian-thé kap Tē-kiû sio-lòng, lâi chè-chō chhut Goe̍h-niû. Tāi-seng Goe̍h ê piáu-bīn sī kui phìⁿ [[iûⁿ-chio̍h-hái]] (''magma ocean''), keng-kòe 1 ek tang liáu-āu kiat-chiⁿ, kah phû tī téng-bīn ê chio̍h-thâu chò-hóe pìⁿ chò tē-khak.


Goe̍h-niû ê [[tāi-khì-khoan]] po̍h-lî-si, bô thang chó͘-tòng kok-iūⁿ ê bu̍t-thé lòng chiūⁿ piáu-bīn. Keng-kòe kúi-cha̍p-ek ê nî-tang, chit-má tī Goe̍h-niû téng sì-kè to chhùi-iù-á, tùi tōa lia̍p chio̍h-thâu kàu soa-á lóng ū.
Goe̍h-niû ê [[tāi-khì-khoan]] po̍h-lî-si, bô thang chó͘-tòng kok-iūⁿ ê bu̍t-thé lòng chiūⁿ piáu-bīn. Keng-kòe kúi cha̍p ek ê nî-tang, chit-má tī Goe̍h-niû téng sì-kè to chhùi-iù-á, tùi tōa lia̍p chio̍h-thâu kàu soa-á lóng ū.


== Thàm-chhâ sú ==
== Thàm-chhâ sú ==