Sng-sò͘: Difference between revisions
Tags: Mobile edit Mobile web edit |
|||
| (One intermediate revision by the same user not shown) | |||
| Line 11: | Line 11: | ||
Phó͘-thong ê chêng-hêng, sng-sò͘ ū nn̄g khoán [[siâng-sò͘-thé]] (''allotropy''), tō sī siang-goân-chú O<sub>2</sub> kap sam-goân-chú O<sub>3</sub> hêng. | Phó͘-thong ê chêng-hêng, sng-sò͘ ū nn̄g khoán [[siâng-sò͘-thé]] (''allotropy''), tō sī siang-goân-chú O<sub>2</sub> kap sam-goân-chú O<sub>3</sub> hêng. | ||
== | == Gián-kiù ê le̍k-sú == | ||
1772 nî [[Sūi-tián]] hòa-ha̍k-ka [[Carl Wilhelm Scheele]] hoat-kiàn sng-sò͘, sī i kā [[siau-sng ka-lí]], [[sng-hòa chúi-gîn]], kiam kî-tha bu̍t-chit ka-jia̍t liáu āu tit--tio̍h. Eng-lân ê hòa-ha̍k-ka [[Joseph Priestley]] un-ná tī 1774 nî keng-kòe sng-hòa chúi-gîn ê jia̍t-hun-kái to̍k-li̍p tit tio̍h sng-sò͘, i kâng nî tō hoat-piáu, | 1772 nî [[Sūi-tián]] hòa-ha̍k-ka [[Carl Wilhelm Scheele]] hoat-kiàn sng-sò͘, sī i kā [[siau-sng ka-lí]], [[sng-hòa chúi-gîn]], kiam kî-tha bu̍t-chit ka-jia̍t liáu āu tit--tio̍h. Eng-lân ê hòa-ha̍k-ka [[Joseph Priestley]] un-ná tī 1774 nî keng-kòe sng-hòa chúi-gîn ê jia̍t-hun-kái to̍k-li̍p tit tio̍h sng-sò͘, i kâng nî tō hoat-piáu, chá Scheele saⁿ tang. | ||
1775 nî chì 80 nî kan, Hoat-kok ê [[Antoine-Laurent Lavoisier]] ké-soeh chhut sng-sò͘ tī [[ho͘-khip]] kiam [[jiân-sio]] tang-tiong ê lō͘-iōng, thè-ōaⁿ liáu chá-chêng khí-hóe tō pàng chhut te̍k-sû bu̍t-chit ê [[phlogiston lí-lūn]]. I koh kì-lio̍k sng-sò͘ tiāⁿ kap pa̍t khoán bu̍t-chit sio-tàu pìⁿ sng chit ê hiān-siōng, chū-án-ne kā hō miâ "sng-sò͘" (goân Hoat-gí: ''oxygène''), tō sī sán sng ê mi̍h. | 1775 nî chì 80 nî kan, Hoat-kok ê [[Antoine-Laurent Lavoisier]] ké-soeh chhut sng-sò͘ tī [[ho͘-khip]] kiam [[jiân-sio]] tang-tiong ê lō͘-iōng, thè-ōaⁿ liáu chá-chêng khí-hóe tō pàng chhut te̍k-sû bu̍t-chit ê [[phlogiston lí-lūn]]. I koh kì-lio̍k sng-sò͘ tiāⁿ kap pa̍t khoán bu̍t-chit sio-tàu pìⁿ sng chit ê hiān-siōng, chū-án-ne kā hō miâ "sng-sò͘" (goân Hoat-gí: ''oxygène''), tō sī sán sng ê mi̍h. | ||
== Chûn-chāi == | == Chûn-chāi == | ||
Sng-sò͘ sī [[Tē-kiû|Tē]] khak chiàm siōng chē ê goân-sò͘. Tī khong-khì tang-tiong chiàm 21 pha ê thé-chek, nā hái-chúi tang-tiong chiàu tāng-liōng sǹg sī 89 pha. Chio̍h-thâu lāi-bīn ū kim-sio̍k kiam hui-kim-sio̍k hêng-sek | Sng-sò͘ sī [[Tē-kiû|Tē]] khak chiàm siōng chē ê goân-sò͘. Tī khong-khì tang-tiong chiàm 21 pha ê thé-chek, nā hái-chúi tang-tiong chiàu tāng-liōng sǹg sī 89 pha. Chio̍h-thâu lāi-bīn iā ū kim-sio̍k kiam hui-kim-sio̍k hêng-sek kok-iūⁿ ê [[sng-hòa-bu̍t]] (''oxides''). | ||
== Chham-chiàu == | == Chham-chiàu == | ||